3. Budownictwo, proces budowania

Powrót


spis
prof. Janusz A. Włodarczyk
ARCHINOTATNIK
ARCHINOTATNIK – TYCHY
wprowadzenie
link bezpośredni: www.kocham.tychy.pl/archinotatnik

3. Budownictwo, proces budowania

Budownictwo, proces budowania. Budowa hotelu, Mamaia, 1961. Foto. Janusz A. Włodarczyk

Jak już wcześniej zostało powiedziane, budownictwo jest jednym z czynników (sfer, zakresów, kontekstów), jakie składają się na architekturę, jest architektury częścią, nie alternatywą; ta druga, błędna z natury rzeczy interpretacja pojęcia wciąż jeszcze w naszych głowach lęgnie się i zagnieżdża. Architektura jest znacznie szerszym pojęciem, ale też z gruntu innym, z budownictwem nieporównywalnym, gdyż są to dwa różne światy, jakkolwiek, aby zaistniała, musi być zbudowana. Architektura jest produktem i rezultatem procesu, jakim jest budownictwo. Jako należące do sfery techniki jest strukturą, konstrukcją, a skoro i o matematykę się przecież ociera, powiedzmy więc, że jest architekturą w jednej trzeciej (choć to nie apteka, ta 1/3 to założenie umowne, teoretyczne, abstrakcyjne) obok sztuki (formy) i wiedzy ogólnej o człowieku, humanistycznej (funkcja). Albo inaczej – budownictwo służy materialnym wartościom architektury, jako takie bowiem w tym miejscu nas interesuje. Budownictwo stanowi całokształt zagadnień budowlanych, na który składają się materiały, technologie i samo architektury się stawanie, poprzez budowanie jej. To przecież proste, w zrozumieniu pomaga nam nasz język. Architektura, produkt, czyli rzeczownik, budowanie zaś – rzeczownik odsłowny, odczasownikowy oznacza czynność. Tak, jak but to produkt, nie jest butem jego uszycie, ale też, butem, nawet gorszym, nie nazywamy też i szewstwa. Budownictwo jest zawsze procesem, lepszym czy gorszym, lepszą czy gorszą jest zawsze architektura, czyli produkt.

Budownictwo jest od architektury starsze: adaptując jaskinię, budując szałas czy ziemiankę, człowiek nie myślał o estetyce, o kulturze, jeszcze do niej nie dorósł, to przyszło później. Potrzeba utylitarna zawsze kulturę wyprzedzała, kultura zawsze miała trudności z nadążaniem za techniką, czyli cywilizacją (w naszym, polskim rozróżnieniu pojęć: kultura-cywilizacja), zawsze nie nadąża, a dystans między nimi się nie zmniejsza, dziś zwłaszcza, przy nieprawdopodobnym przyśpieszeniu rozwoju techniki. Architekturę tworzy architekt (z zasady, choć bywa różnie), w jego głowie ona powstaje. Budowniczy od-twarza ją, odtwarza koncepcję architekta. Architekt funkcjonuje jako jednostka, jeden mózg (nawet jeśli zespołowy, jeśli jest to grupa), budowniczym jest system budownictwa, ludzie i środki.

Budownictwo, proces budowania. Budowa szkoły, Paniówki. 1995. Foto. Janusz A. Włodarczyk

Budownictwo to materiały budowlane, technologie i metody: tradycyjne – rzemieślnicze i nowoczesne i coraz to nowocześniejsze – uprzemysłowione, to ekonomika i prawo budowlane, przepisy i ich egzekwowanie, czyli – jak powiedziano – zakres, wycinek sfery architektury.

Proces realizacyjny to budowanie głównie od nowa, ale i w wyniku przebudowy, rozbudowy, odbudowy, nadbudowy – jaki nasz język szczodry, ile dzięki niemu zabiegów realizacyjnych wyrazić możemy, a są jeszcze inne: rekonstrukcja, remont, rewaloryzacja, rewitalizacja, czyli jakby znowu, na nowo do życia wartość przywrócona. Materia architektury nie jest dana nam raz na zawsze, żyje, też i leczymy ją, dzięki budownictwu, coś jej imputujemy, coś amputujemy. Wreszcie umiera, śmiercią techniczną, ale i gwałtowną, jak ziemią zatrzęsie, od bomby lotniczej, pocisku, rakiety, terrorystycznego szaleństwa – jak WTC. Było i było, i nagle – nie ma.

Budownictwo, proces budowania. Budowa teatru, układanie mozaiki, Tychy. 1964. Foto. Janusz A. Włodarczyk

Ta – ważna, znacząca, żyje często w naszych umysłach, trwa w ikonografii, niekiedy istnieją dalej jej szczątki, ruiny – przypominające jej dawną wielkość. Żyje czasem jako idea. Jest jak człowiek, który choruje, cierpi, umiera, pozostając jednak zachowany na trwałe w pamięci potomnych.

Budownictwo, proces budowania. Budowa i przebudowa domu sezonowego, Beskid Żywiecki, 1979 I. Foto. Janusz A. Włodarczyk

zdjęcia – J. A. Włodarczyk:

  1. Budowa hotelu, Mamaia, 1961
  2. Budowa kościoła, Tychy, osiedla Zuzanna, 1990
  3. Budowa szkoły, Paniówki. 1995
  4. Budowa teatru, układanie mozaiki, Tychy. 1964
  5. Budowa i przebudowa domu sezonowego, Beskid Żywiecki, 1979 I



>> RSS 2.0 feed. >> Both comments and pings are currently closed.

AddThis Social Bookmark Button

Comments are closed.